İnsaniyet ve beşeriyet kelimeleri üzerinde durduktan sonra “mürüvvet”ten söz etmeyi düşündüm. Ben mürüvvet ile ilk kez yakınlarımızdan birinin kızının adı olarak karşılaştım. Mürüvvet’in ablasının adı da Müşerref idi. Sonra “mürüvvetini görmek” deyimini sık sık işittim. Hemen her ailenin birinci arzusuydu çocuklarının mürüvvetini görmek. Bu deyimin içindeki mürüvvet sanki evlenmek, yuva ve iş sahibi olmak, mutlu ve huzurlu bir hayat için gereken maddi ve manevi zenginliklere sahip olmak demekti.
Arapçayı az çok tanıdıktan sonra bizim “mürüvvet” dediğimiz kelimenin aslının Arapça “el-mer’u” (erkek, kişi, adam) kelimesine dayanan “murû’et” olduğunu öğrendim. Bu yazıyı hazırlarken TDV İslâm Ansiklopedisi’nin “mürüvvet” maddesine baktım. Maddeyi Mustafa Çağrıcı yazmış. Çok iyi yazmış. Kendisine teşekkür etmeliyiz. Vaktiniz varsa üşenmeyin de şu adresten mürüvvet’in dil, tarih ve mana macerasını öğreniniz:
https://islamansiklopedisi.org.tr/muruvvet
Sonra Yunus Emre’nin “İşitin ey ulular âhir zamân olısar / Sağ müselmân seyrekdür ol da gümân olısar” beytiyle başlayan o güzel şiirinde “mürüvvet”in “mürvet” biçiminde geçtiğini hatırladım:
Gitdi beyler mürveti binmişler birer atı
Yediği yoksul eti içdiği kan olısar
Allah bütün beyleri mürüvvetini yitirmekten ve bütün toplumları mürüvvetini yitirmiş beylerden muhafaza buyursun.
Allah, her birimize mürüvvetimizi bihakkın tahakkuk ettirmeyi nasib eylesin. Âmin!
