1. Anasayfa
  2. Düşünce

Nisan Balığı

Nisan Balığı
0

https://tr.wikipedia.org/wiki/1_Nisan_%C5%9Eaka_G%C3%BCn%C3%BC adresinden aynen aktarıyorum:

1 Nisan Şaka Günü, her yılın 1 Nisan günü kutlanır. Genelde şaka gününde insanların birbirine şaka yapması gelenek haline gelmiştir.

Nisan 1 şakası hakkında farklı kültür, inanç ve dillerde efsaneler bulunmaktadır.

  • Fransa (Poisson d’avril – Nisan Balığı): 1564 yılında Fransa kralı IX. Charles yılbaşını 1 Nisan’dan 1 Ocak’a aldırır. Bu arada 1 Nisan’ı sene başı olarak kabul etmeye devam edenlerle alay etmek amacı ile yapılan şakalar, bir süre sonra gelenek haline gelir. 1 Nisan’ı yılbaşı kabul edenlere ise “Nisan Balığı” adı verilir.
  • İngiltere – April Fools’ Day – Nisan Aptallar Günü
  • İskoçya – Gowk veya Cuckoo günü
  • İrlanda – Mektup emanet edilerek geleneksel hale gelmiştir. İnsanlar “aptallara daha fazla gönder” yazılı mektubu birbirlerine gönderirler.
  • Lübnan – كذبة أول نيسان İlk nisan yalanı olarak 1 Nisan şakası ortaya çıkar.
  • İran – İran’da buna “Dorugh e 13om Farvardin” (Farvardin 13’ün yalanı) denir ve insanlar ve medya, 1 Nisan’a eşdeğer olan Farvardin 13’ünde şaka yaparlar.

Nisan 1 veya Nisan Balığı, Hollanda, Belçika, Kanada, ABD, İsviçre, Türkiye, Japonya dâhil dünyanın pek çok yerinde tanınmaktadır. Nisan 1 ile ilgili başka bir efsane de Pagan kültüründe 1 Nisan’da kutlanan Fous bayramıdır. Antik Roma’da Hilarya adıyla benzer bir bayram da kutlanmaktadır. Hindistan’da ise bu bayram 31 Mart’ta Holi adıyla kutlanmaktadır.

İlkokulda “Nisan 1!”den haberim var mıydı, bilmiyorum. Fakat Konya İmam Hatip Okulu öğrencisiyken Hasan Hüseyin ağabeyime o şakayı yaptığımı ve fena hâlde azarlandığımı hatırlıyorum. Birinci sınıfta mıydım, ikinci veya üçüncü sınıfta mıydım, sabah evden çıktık. Ağabeyimin arabasına bindiğimizde ona okuldan herhangi bir iş için para -diyelim 5 lira- istendiğini söyledim, o da çıkarıp verdi. Neşeli bir sesle: “Nisan biiir!” diye bağırdım. Verdiği parayı geri almadı belki ama beni şiddetle haşladı. Ecnebî âdeti mi dedi, gâvur zevzekliği mi saydı, “yalan”ın büyük günah oluşundan mı söz etti, hatırlamıyorum. Fakat duyduğum utanç, ona böyle bir şaka yaptığım için yaşadığım pişmanlık, hiç aklımdan çıkmadı.

Öğrencilik hayatım boyunca da öğretmenliğim sırasında da türlü çeşitli Nisan bir şakalarını çok gördüm. Bir çeşit eğlence idi ve meselâ yılbaşı kutlamalarından bile daha yaygındı. Nisan bir şakacılığının ülkemizde giderek azaldığını sanıyorum. Ne kadar azaldı, büsbütün hayatımızdan çıktı mı, bilmiyorum.

Aşağıdaki karikatürü 1 Nisan 1935 tarihinde yayımlanan Akşam gazetesinin birinci sayfasının sağ alt köşesinde gördüm. Çizer, o günün hasım / düşman / karşıt / rakip sayılan unsurlarını birbirleriyle kucaklaştırmış ve bu kucaklaşmanın ancak “1 Nisan!…” yahut “-Poisson d’avril-“ (Nisan balığı) olduğunu göstermiş.

1956 Konya doğumlu. İlköğrenimini Konya’da, ortaöğrenimini Konya, İzmir ve Balıkesir’de gördü. Erzurum’da Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünü bitirdi. Hatay-Kırıkhan, Konya-Ilgın, Amasya merkez, Konya Meram Fen Lisesi, Halep Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü ve Artvin Çoruh Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesinde hoca, MEB Talim ve Terbiye Kurulu’nda üye olarak çalıştı. Artık emekli, 2012’den beri Ankara’da yaşıyor. Evli, dört çocuk babası. Edebiyat dergisinde şiirle başladığı yazı hayatını çeşitli dergi ve gazetelerde sürdürdü. Arapçadan çeviriler, Osmanlı Türkçesinden aktarmalar yaptı. Aylık edebiyat dergisi Hece’nin yazı kurulunda.

Yazarın Profili

Bültenimize Katılın

Hemen ücretsiz üye olun ve yeni güncellemelerden haberdar olan ilk kişi olun.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir