Salihat kalemdir, hasenat silgi.
Salihat hedeftir, hasenat yol.
Salihat amaçtır, hasenat araç.
Hasenat başlangıçtır, salihat akıbet.
Hasenat tali yollardır, salihat ana yol.
İman her daim salihatı emreder.
Kur’an-ı Kerim’de imanla beraber salihat yüzlerce ayette birbirinin tamamlayıcısı olarak zikredilmektedir.
Ve salihat mutlak bırakılarak insanın havsalasının genişliğine ve özgünlüğüne/özgürlüğüne kıymet verilmiştir.
“Muhakkak ki iyilikler, kötülükleri ortadan kaldırır.” (Hud, 11/114) ayetiyle Yüce Allah hasenatın silgi, salihatın kalem olduğunu işaret etmiştir.
İmanın bir tarifinde hasenat ve salihat şöyle tarif edilir;
“İmandan sonra en mühim ve en lâzım âmâl-i salihadır. Salih amel ise maddî ve mânevî hukuk-u ibâda tecavüz etmemekle, hukukullahı da bihakkın îfa etmekten ibarettir.” (Bedizüzzaman Said Nursi, Mesnevî-i Nuriye)
Allah’ın emirlerinin yaratılmışlara bakan tarafı salihat, kendisine bakan tarafı hasenattır.
Hasenat için kaynaklarımızda 1, 10, 7, 700 sevap ifadeleri geçer.
Salihat için sınır koyulmamış, kişinin niyeti, ihlası ve samimiyeti gibi binlerce değişene göre Allah’ın takdir edeceği ifade buyrulmuştur.
Bazen günlük kazancın yarısı olan bir avuç hurma, başka bir zenginin 70 deve infakından daha değerli olabilir salihatte.
İslam’da yol salihattır, sefer salihattır, hicret hep salihatadır.
Mazluma dinini sormadan yardım etmek, zalimin zulmüne engel olmak salihattır.
Acilde çalışan hekimin bekleyen hastası varsa, namazının farzını (hasenat) en hızlı şekilde ifa edip, hastalarını tedaviye yönelmesi salihattır.
Biz seferden (salihat) sorumluyuz, zafer (hasenat) Allah’ın lütfudur.
Salihatler şeairdir, topluma, yaratılmışlara yöneliktir, kul hakkıdır ve daima şahsi farzlardan, bireysel ibadetlerden önceliklidir.
