- İslam hem yerel hem küresel hem de bölgesel tüm insanlığa ait din olgusunun tüm boyutlarını bir şekilde tamamlayan asla onları boşa çıkarmayan bu özelliğiyle yaşayan veya antik dünyada kalan bütün din olgularına olumlu veya olumsuz cevaplar verebilecek derecede kuşatır, karşı çıkar veya düzeltir.
- İslam bir defa insanlığa ait olunca medeniyet formu olarak alabileceği en geniş ve en genel bağlamlarda ele alındığı ve görüldüğü ve bunun en çeşitli tezahürleriyle, yani sosyal yapı, siyasi organizasyon, sanat vb. ile iç içe geçtiği görülebilir.
- Çeşitli toplumlarda daima ideal insan, göreceli mutlak iyi ve doğru ile kutsal bir ittifak içine girerek her birinin kültürel, politik ve ekonomik kompleks sahibi güçleriyle korkmadan eleştirel, yapıcı ve düzeltici çok yakın ilişkiler içinde olur.
- İslam, zamanın tüm diğer boyutlardan önce gelen ve onları aşan tamamen kutsal bir boyutunu kesin olarak ayırmanın imkânsız olduğuna işaret ediyor.
- Bu bakımdan alabildiğine en sivil formlarına sahip İslam peygamberleri, toplumların dalgalı hareketlerinde bilhassa kültürel krizler ve çoklu sosyal değişimlerde kendisini daha fazla ifşa ve izhar eder.
- İslam, en kanıtlı haliyle nübüvvet/vahiy ilişkisindeki İbrahim milletinde kendisini daha fazla ele verirken, kendi toplumlarına hidayet verici, uyarıcı, müjdeleyici sıfatlara sahip büyük insanları sahiplenir.
- İslam, son peygamberine (sav) kadar, her devirde bu kişilerin daima ezilen kesimlerin yanında olduğunu belirten başlangıçta bir kehanetsel yenilenme hareketi olarak tekrar tekrar ortaya çıkmıştır.
- İslam, kutsal mesajları yoluyla post/modern kriz ve değişimlere, otoriter güçlü siyasi-sosyal bağlılıklara, kuzey ile güney doğu-batı çekişmelerine, sömürgeleştirilmiş ülkeler ile sömürgeleştirici ülkeler arasındaki güçlü dengesizliklere müdahale edici eleştirel kontrol edici yönünü hala devam ettirmektedir.
- İslam, dijital/yapay çağın eko-kognitif krizlerine, meta-enkültürel buluşmalarına yön verecek akışkan veri iletkenliğine sahip yegâne inançtır.
- İslam, geleneksel dinler ile post/trans-antropolojik krizler arasındaki sorunları çözebilecek psişik parametrelere sahiptir.
- İslam’ın sunduğu dindar insan tipi, en fıtri haliyle, reel-politik bir arif olarak, insani değerleri garanti altına almak ve tarih dışı bir düzeyde elde edilecek tezkiye edici, ferahlatıcı, teskin edici, sükûnet verici tam bir kurtuluş bahşedici olup aslında yoğun metafizik ortamlarla örtüşebilecek ve yakınlaşabilen yegâne insan tipidir.
- İslam, kendisinden tahrif olmuş kültürlerin, sözüm ona dinlerin veya sahte inançların altın çağcılık, neo-mesihçilik veya eskatolojik kurtuluş gibi şaşalı gelecek perspektiflerinin geliştikçe insanlık adına kontrol edilemeyen krizlere götürücü oluşunun farkındadır. O, herkesin kaos olarak korktuğu son günün gerçek, ağır başlı, tiranik olmayan yargılayıcı ve boyun eğdirici en son ifadesidir.
- İslam insanlığın eninde sonunda bulmak için çaba gösterdiği antropolojik-dinsel perspektiflerin bileşkesi, kavşak noktası, dillendirilmeyen veya henüz yansıtılmamış eleştirel, katılımcı çoğulcu analizinin sonucudur.
- Son olarak İslam, antropolojik açıdan her milletin oto-kritik açıdan kendini dinlediği, eleştirdiği dinamik bir yargılamayla ulaşabileceği son ve en mükemmel inanç önerisi olarak kendini çekinmeden sunarak insanlara da bu özgün karakterini hibe eder.
Tasdik Edici, Kahredici ve Kontrol Edici, Eşsiz ve Tüm İnsanlığın Aradığı Din Olarak İslam
