Öğrenciler, öğretmenler uzun bir tatile girdiler. Peki tatilde ne yapılıyor? Gezmek, yüzmek, eğlenmek, sosyal medyada oyalanmak, sanal oyun oynamak, yatıp uyumak, eş dost ziyaretleri yapmak şeklinde özetlenebilir. Öğrencilerin bir kısmı “Kur’an kursları”nda dini eğitim görüyor. Bir kısım öğrenci, “yaz okulları”nda, “tatil kampları”nda, “spor kulüpleri”nde tatillerini değerlendiriyor. Fakir ailelerin çocukları ise ailelerine katkıda bulunmak için tarlada, sanayide geçici işçi olarak çalışıyor.
Tatilde kitapla aramız nasıl? Sınavlara endeksli bir eğitim, ezbercilik anlayışı, popüler kültürün baskısı, sosyal medya ve internet bağımlılığı, çocuklarımızı kitap okumaktan uzaklaştırıyor. Farklı etkinliklerin yanı sıra ilgi alanlarımıza, yaş ve kültür seviyemize uygun kitaplar okuyarak hem dinlenmiş hem zevk almış hem de kendimizi her yönüyle zenginleştirmiş olabiliriz.
Hangi türden hangi yazarları, hangi kitapları okuyabiliriz? Bu sorunun cevabı kişilerin karakterine, kimliğine, yaşına, bilgisine, dünya görüşüne göre değişebilir. Ama ben bir eğitimci ve yazar-şair olarak birikim ve tecrübelerimin ışığında bu meseleye duyarlı okuyucularımıza bir güldeste sunmak istiyorum:
İslam hakkında sağlam bilgi ve şuur edinmek isteyenlere Ömer Nasuhi Bilmen’in “İslam İlmihâli” isimli eserini, Hayreddin Karaman’ın “Günlük Hayatımızda Helaller ve Haramlar”, Martin Lings’in “Hz Muhammed’in Hayatı”nı, Muhammed Hamidullah’ın “İslam Peygamberi”ni, Necip Fazıl’ın “Çöle İnen Nur”unu, Muhammed Esed’in “Kur’an Mesajı”nı, Elmalılı M. Hamdi Yazır’ın “Kur’an Meali”ni, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın hazırlayıp yayımladığı “Peygamberimizin Hayatı”, “Hadislerle İslam”, “Doğruluk Özü Sözü Bir Olmak” ve “Kur’an’ın Anlam Dünyası” kitaplarını, Burhan İşleyen’in “Kur’an ve Sünnete Göre Yaşamak”ını, M.Ali Haşimi’nin “Kur’an ve Sünnete Göre Müslüman Şahsiyeti”ni, Ebu’l Hasan En-Nedvi’nin “Rahmet Peygamberi”ni, Necip Fazıl’ın “İman ve İslam Atlası”nı, Sezai Karakoç’un “Samanyolunda Ziyafet” ve “Yitik Cennet”ini, Bekir Topaloğlu-Y.Şevki Yavuz’un “İslam’da İman Esasları”nı, Bekir Topaloğlu’nun “İslam’da Kadın”ını, Ebu’l Hasan En-Nedvî’nin “Peygamberlerin Kıssaları”nı, Ömer Lekesiz’in “Sevgilinin Evi”ni, Emine Şenlikoğlu’nun “Gençliğin İmanını Sorularla Çaldılar”ını, Senai Demirci’nin “Kıl Beni Ey Namaz”ını, Abdullah Yıldız‘ın “Namazla Diriliş”ini okumaları çok faydalı olur.
Tarih şuurunu kazanabilmek için alternatif tarih kitapları okuyabiliriz. Mustafa Müftüoğlu’nun “Yalan Söyleyen Tarih Utansın”, İhsan Süreyya Sırma’nın “Tarih Şuuru”, Ahmet Akgündüz’ün “Bilinmeyen Osmanlı”, İlhan Bardakçı’nın “İmparatorluğa Veda”, Kadir Mısırlıoğlu’nun “Yunan Mezalimi”, Necip Fazıl’ın “Ulu Hakan Abdülhamit”, “Son Devrin Din Mazlumları”, Ahmet Kabaklı’nın “Temellerin Duruşması”, Mustafa Armağan’nın “Gerçek Tarih Peşinde”, Prof. Dr. Ahmet Şimşirgil’in “Osmanlı Gerçekleri”, Prof. Dr. İlber Ortaylı’nın “Osmanlı’yı Yeniden Keşfetme”, Kazım Karabekir’in “İstiklal Harbimizin Esasları”, Vehbi Vakkasoğlu’nun “Bir Destandır Çanakkale”, Mustafa Necati Sepetçioğlu’nun “Ve Çanakkale Geldiler Gördüler Döndüler”, Yavuz Bahadıroğlu’nun “Biz Osmanlıyız”, “İnancın Zaferi Çanakkale”, “Kayıtdışı Tarih” ve “Kumpas Tarih” isimli eserlerini tavsiye ederim.
Türkçe ve dil şuuruyla ilgili Oktay Sinanoğlu’nun “By By Türkçe”, Feyza Hepçilingirler’in “Türkçe Of”, Yavuz Bülent Bakiler’in “Sözün Doğrusu”, Ali Fuat Başgil’in “Türkçe Meselesi”, D. Mehmet Doğan’ın “Yüzyılın Soykırımı” ve “Bir Lügat Bulamadım”, Ahmet Sezgin’in “Türkçenin Feryadı ve Dil Davamız” isimli eserlerini öneriyorum.
Deneme kitaplarını sevenler için Ahmet Hamdi Tanpınar, Necip Fazıl Kısakürek, Sezai Karakoç, Cemil Meriç, Nurettin Topçu, Samiha Ayverdi, Münevver Ayaşlı, Tarık Buğra, Ahmet Kabaklı, Erol Güngör, Hilmi Yavuz, İsmet Özel, M.Akif İnan, Ali Çolak, Beşir Ayvazoğlu, Fatma Karabıyık Barbarosoğlu, Nazan Bekiroğlu, Alaeddin Özdenören, Rasim Özdenören, Olcay Yazıcı, Mehmet Kaplan, Mustafa Özçelik, Hüseyin Özbay, Seyit Mehmet Şen, Bekir Oğuzbaşaran, D Mehmet Doğan, İbrahim Tenekeci, Leyla İpekçi, Nureddin Durman, Reşit Güngör Kalkan, Mustafa Uçurum, Cevat Akkanat, Hüseyin Akın gibi yazarların deneme türü eserlerini tavsiye edebilirim.
Hatıra (anı) türü kitap okumak isteyenler için “Türkün Ateşle İmtihanı” (Halide Edip Adıvar), “O ve Ben” (Necip Fazıl Kısakürek), “Benim Küçük Dostlarım” (Halide Nusret Zorlutuna), “Domaniç Dağlarının Yolcusu” (Şukufe Nihal), “Zeytindağı” (Falih Rıfkı Atay), “Hayatım İbret Aynası” (Ahmet Muhtar Büyükçınar), “Hatıra Kırıntıları” (Ali Fuat Başgil), “Acıyı Bal Eylemek” (Cemal Karpat-Kemal Karpat), “Yaşamak” (Cahit Zarifoğlu), “Ben de Öğretmendim” (Mehmet Kahraman), “Hayatımdan Portreler” (Sadettin Ökten), “Ruh Hekiminin Hatıraları” (Prof. Dr. Ayhan Songar), “Öyle Geçer ki Zaman” (Teoman Duralı), “Unutamadıklarım” (Yavuz Bülent Bakiler), “Vay Başıma Gelenler” (Yavuz Bülent Bakiler) isimli hatıra kitaplarını beğenerek okuyabileceklerini tahmin ediyorum.
Biyografi türü kitaplara ilgisi olan okurseverlerin İhsan Işık’ın “Yazarlar Sözlüğü”, “Çöl Deniz Hz. Hatice”, “Hz. Ayşe”, “Canfeda Hz. Fatıma” (Sibel Eraslan); “Toprağın Babası Hz. Ali”, “Sevgili’nin Hak Dilli Arkadaşı Hz. Ömer” (Ali Haydar Haksal); “Mehmet Akif Ersoy Hayatı, Seciyesi, Eserleri” (Mithat Cemal Kuntay), “Mehmet Akif Ersoy” (Süleyman Nazif), “Mehmet Akif” (Sezai Karakoç), “Gençler İçin Akif Dede” (Vehbi Vakkasoğlu), “İslam Şairi, İstiklal Şairi Mehmet Akif” (D.Mehmet Doğan), “İstiklal Şairi Mehmet Âkif” (M.Ertuğrul Düzdağ), “Mehmet Âkif Ersoy” (Ali Erkan Kavaklı), “Abide Şahsiyet Mehmet Akif Ersoy” (Aziz Erdoğan) ,”Gençler İçin Mehmet Akif ve İstiklal Marşı” (Mustafa Özçelik), “Mevlâna” (Sezai Karakoç), “Sultanü’ş-Şuara Necip Fazıl Kısakürek” (Ahmet Kabaklı), “Necip Fazıl Gerçeği” (Bekir Oğuzbaşaran), “Çilenin Sultanı” (M.Halistn Kukul), “Yunus Emre” (Mustafa Özçelik), “Yunus’un Denizinde” (Mustafa Tatçı), “Yunus Emre” (Sezai Karakoç), “Yunus Emre Gelin Tanış Olalım” (İsmet Erdal) isimli kitapları çok beğenerek okuyabileceklerini düşünüyorum.
Biyografi merak ve ilgisi olan okurların ayrıca “Yoktur Gölgesi Türkiye’de Sezai Karakoç” (Sıddık Akbayır), “Güneşe Yol Yapan Çocuk Cahit Zarifoğlu” (Mustafa Ruhi Şirin), “Güneşçağ Savaşçısı Erdem Bayazıt”, “Edebiyat Eylemi ve Nuri Pakdil” (Hüseyin Su), “Mehmet Akif İnan” (Ferhat Özbadem), “Rasim Özdenören/ Ruh Denizinden Öyküler” (Ali Haydar Haksal), “Unutulmayan Edebiyatçılar” (Mehmet Nuri Yardım), “Ben, İsmet Özel, Şair” (Reşit Güngör Kalkan), “Nasıl Yaşadılar Nasıl Öldüler” (Burhan Bozgeyik), “Gerçeği Arayanlar” (Prof. Dr. Sefa Saygılı ), “Yaşa’yan Portreler”, “Kırk Güzel İnsan” (Fahri Tuna) isimli biyografi kitaplarından zevk alıp istifade edebileceklerine inanıyorum.
Romanlardan zevk alanlar için Reşat Nuri Güntekin’in “Çalıkuşu” ve “Acımak”; Halide Edip Adıvar’ın “Sinekli Bakkal” ve “Ateşten Gömlek” ; Peyami Safa’nın “Fatih-Harbiye” ve “9. Hariciye Koğuşu”; Tarık Buğra’nın “Osmancık” ve “Küçük Ağa”; Mehmet Niyazi’nin “Çanakkale Mahşeri” ve “Yemen” ; Vehbi Vakkasoğlu’nun “Çanakkale Geçilmez”, Cengiz Aytmatov’un “Gün Olur Asra Bedel”, “Toprak Ana”, Cengiz Dağcı’nın “Onlar da İnsandı”, İskender Pala’nın “Od”, Ali Erkan Kavaklı ‘nın “Bilge Öğretmen”, Baha Rahmi Özen ‘in “Hekimoğlu Efsanesi”, “Depreli Hasan”, Rıfat Ilgaz’ın “Sarı Yazma”, Ahmet Günbay Yıldız’ın “Yanık Buğdaylar”, Hekimoğlu İsmail’in “Minyeli Abdullah”, Şule Yüksel Şenler’in “Huzur Sokağı”, Yusuf Dursun ‘un “Cennet Kapısı Çanakkale”, Suzan Tüter Mumcu‘nun “Ötekinin Ağıdı”, Celal Demir‘in “Baykuş Geçidi”, Halit Ertuğrul‘un “Düzceli Mehmet” ve “Aysel” romanı ile Yavuz Bahadıroğlu ve Ahmet Yılmaz Boyunağa’nın tarihi romanlarını tavsiye ederim.
Hikâye okumak isteyenler için Ömer Seyfettin, Reşat Nuri Güntekin, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Refik Halit Karay, Halide Edip Adıvar, Tarık Buğra, Memduh Şevket Esendal, Sait Faik Abasıyanık, Necip Fazıl, Sabahattin Ali, Orhan Kemal, Kemal Tahir, Ahmet Hamdi Tanpınar, Haldun Taner, Mustafa Kutlu, Rasim Özdenören, Adalet Ağaoğlu, Osman Çeviksoy, Ali Haydar Haksal, Emine Işınsu, Sevinç Çokum, Emir Kalkan, Necdet Ekici, Necip Tosun, Sadık Yalsızuçanlar, Hüseyin Su, Cemil Kavukçu, Selvigül Şahin, Cihan Aktaş, Nazan Bekiroğlu, Şerif Aydemir, Recep Seyhan, Sibel Eraslan, Recep Şükrü Güngör, Cemal Şakar, Ethem Baran, Yunus Nadir Eraslan, Gökhan Özcan, Mehmet ve Abdullah Harmancı, Hüzeyme Yeşim Koçak, Fatma Pekşen, Suzan Mumcu, Halime Toros, Müştehir Karakaya, Ali Ayçil, Mustafa Uçurum, Mustafa Çiftci, Duran Çetin gibi hikâyecilerimizle Ahmet Sezgin’in hazırladığı “Gençler İçin Hikâye Antolojisi”ni okumalarını öneriyorum.
Şiirden hoşlananlar için Mehmet Akif’in “Safahat”, Necip Fazıl’ın “Çile”, Yahya Kemal’in “Kendi Gök Kubbemiz”, Cahit Sıtkı’nın “Otuz Beş Yaş”, Behcet Necatigil’in “Sevgilerde”, Fazıl Hüsnü Dağlarca’nın “Çocuk ve Allah”, Erdem Beyazıt’ın “Sebep Ey”, M. Akif İnan’ın “Hicret”, Sezai Karakoç’un, “Mona Roza” ve “Gün Doğmadan”, Abdurrahim Karakoç’un “Suları Islatamadım”, Bahaettin Karakoç’un “Ihlamurlar Çiçek Açtığı Zaman”, İsmet Özel’in “Erbain”, Cahit Zarifoğlu’nun “Yedi Güzel Adam” ve Yavuz Bülent Bakiler’in “Harman” isimli kitapları, büyük zevk verebilir.
Çocuklarımız ise Millî Eğitim’in tavsiye ettiği “100 Temel Eser”den okumadıklarını okuyabilir. Ayrıca Cahit Zarifoğlu, Mustafa Ruhi Şirin, Mustafa Özçelik, Yusuf Dursun, Bestami Yazgan, Gökhan Akçiçek, A. Vahap Akbaş, M. Yaşar Kandemir, Mevlâna İdris Zengin, Ahmet Efe, Sadettin Kaplan, Ayşe Kilimci, Sevim Ak, Suzan Çataloluk Lüleci, Üzeyir Gündüz, Hüseyin Emin Öztürk, Nilüfer A. Zontul, Nehir Aydın Gökduman, Ali Özkanlı gibi yazarlarımızın kitaplarını tavsiye ediyorum. Ayrıca Ahmet Sezgin’in hazırladığı “Ortaokullar İçin Hikâye Seçkisi” ve “Kırk Yazardan Kırk Hikâye” kitaplarını okumalarını tavsiye ederim.
Öğrenci ve öğretmenlerin tatilde dinlenirken sportif, sosyal, kültürel faaliyetlere katılıp nitelikli okumalarını; bedenen, zihnen ve ruhen zinde ve sağlıklı olmalarını diliyorum. Selam, dua ve muhabbetlerimle…
