Rabbin bahşettiği esnek ve sonsuz bellek ve veri girişine sahip zekâ sahibi bir din bilimcisi olarak mekanik yapay zekâ önemli gördüğüm noktaları ve bir o kadar hayati çekincelerimi belirtmek istiyorum:
a. Yapay zekâ, dolaşımda olsun olmasın hafızaya alınmış, var olan, internetteki tüm verileri, biriktirilen, depolanan bilgileri bir konu/ veya konularda insanlığın elde ettiği haliyle katı pozitivist mekanik gramerik matematiksel açıdan tasnif ederek hızlı ve doğru bir şekilde ilişkilendirip metne dönüştüren bir sistem.
b. Bu yüzden tavizsiz bir şekilde tasnif, mukayese ve yeni görsellikler açısından muhteşem görünüyor,
c. Sadece ve özellikle çok derinlikli bizim nokta atışı dediğimiz şekilde tek bir konu sorulduğunda çok bilgilendirici ve alabildiğine detay verici. Genel, yüzeysel ve ana hatları sorulduğunda o da hâliyle mekanik bir zekâ olarak benzer şekilde reaksiyon verecek ansiklopedik bilgilerle yetinecek
d. Yeni bizim açımızdan görülmeyen çalışmalara, geleceğe dair öngörülere ulaşması yatay/lineer çizgide gelişmelerin geleceğini kestirmesi güzel buna dikey ve çoklu kalp grafiği gibi kader ağına sahip “insan zekası mutlaka dokunmalı” olduğu gibi almamalı.
e. Ancak; en çok bildiğim konuda tabir caizse tıpkı şeytanın insan ile hesap günü karşılaşma kurgusunda olduğu gibi bir kurgulama ile kendi çalışmalarımla ilgili sorular sorduğumda; beni hayretler içinde bırakacak şekilde beni iyi anladığını görmekle birlikte özellikle benim kendi çalışmalarım konusunda veri sağlaması yaptığımda bana ait olmayan çalışmaları bana nispet ettiği, benzer görüşlere sahip meslektaşlarımın eserlerini ve isimlerini birbirlerine yapıştırarak yeni bir çalışma yeni bir isimlendirme yaptığını benzer hayretler içinde kalarak gözlemledim.
f. Bu açıdan Yapay Zekayı kullanırken, bizzat kendisinin de başlangıçta pişkin(!) bir şekilde veriler doğru olmayabilir gözden geçirilmeli uyarısını çok önemsiyorum her şeyi kırk yaran bir Müslüman ihtiyatı ile fasık haber getiren biri olarak veya akademik ciddiyeti koruyan çağdaş bir din bilimcisi olarak verdiği bilgilerin mutlaka dipnotlu istenmesini tavsiye ediyorum…
g. Bunlar da yetmeyecektir. Verilen dipnotlardaki kaynakların mutlaka isim olarak kontrol edilmesini, iki farklı isimden yapay zekânın tek bir isim çıkartabildiğini, kaynak isimleri doğru ise mutlaka verilen sayfa numaralarının kontrol edilmesi gerektiğini her pasaja olduğu gibi aktarmak yerine bizim kendi ruhumuzu katmamız gerektiğini aksi takdirde din bilimleri adına facialar yaşanabileceğini hocalarımın keskin irfanlarına sunuyorum.
