Medine Günleri
Kutsal beldeye yolculuğumuz İstanbul’dan başladı. Dahil olduğumuz kafilemizle İstanbul havaalanında buluşup gerekli işlemler yapıldıktan sonra uçağa binildi. Heyecan içerisinde Medine-i Münevvere’ye doğru uçuşa geçtik. 21: 25’te kalkan uçağımız gece yarısı Medine’ye ulaştı. Medine havaalanından kafilemize tahsis edilen otobüslerle –rehber öncülüğünde- otelimize intikal ettik. Böylece altı gün sürecek olan Medine günlerimiz başlamış oldu.
Zaman, Medine’nin güzel havasını teneffüs etmek, Mescid-i Nebevî’de namaz kılmak, Hz. Peygamber ve iki dostuna selamlarımızı arz etmekle geçti. Ravza-i Mutahhara’ya randevu ile girildiğinden kadın ve erkekler farklı zamanlarda ziyaret etme imkânı buldular. Mescit, gerek namaz vakitlerinde gerekse diğer zamanlarda dünyanın dört bir tarafından gelen insanlarla dolup taşıyordu.
Medine/Ziyaret Yerleri
Medine günlerinde, İslam tarihinde önemli yere sahip olan mekanlar otobüslerle ziyaret edildi. Bu çerçevede Uhud Şehitliği, Kuba Mescidi, Kıbleteyn Mescidi ve Yedi Mescidler ziyaret edildi. Yedi Mescitler onarımda olduğundan sadece bulundukları bölgeden geçildi. Uhud/Okçular tepesinin etrafının cam bariyerlerle kapatıldığı ve bir çevre düzenlemesinin yapıldığı görülmüştür.
Medine’deki pek çok tarihi eserden Gamâme Mescidi, Ebu Bekir Mescidi ve Hz. Ali Mescidi ziyaret edildi. Bazalt taşlardan yapılan Gamâme ve Ebu Bekir mescitleri Osmanlı mimarisini yansıtmaktadırlar. Ebu Bekir Mescidi’nin girişinde Sultan II. Mahmud’a ait tuğrayı görmek mümkündür. Ziyaret edilen mekanlardan biri de pek çok sahabenin medfun olduğu ve günde iki defa ziyarete açılan Cennetü’l-baki mezarlığı idi. Sabah namazından sonra ziyaret etme fırsatını bulduk. Medine Tren İstasyonu ve yakınında inşa edilen Anberiye Mescidi ziyaret ettiğimiz diğer mekânlardı. Tren istasyonu müzesi kapalı olduğundan içeriye girme fırsatı bulamadık.
Mescid-i Nebevi’nin yazmalar ve matbu eserler bölümleriyle çok kıymetli bir kütüphanesi vardır. Bu arada gerek Medine’de gerekse Mekke’nin cadde ve sokaklarında internetin insafına terkedilen kitapçılara rastlamak neredeyse imkânsız bir hale gelmiştir. Daha önceleri Mescid’e yakın olan Melik Abdülaziz Kütüphanesi’ne ait bina genişletme çalışmaları kapsamında yıkılmış ve kitaplarda başka bir yere nakledilmişlerdir. Kütüphanenin yakınında bulunan Ben-i Saide’ye ait olan bahçeden geriye ise sadece bir işaret levhası kalmıştır.
Medine’ye Veda
Medine günleri çabucak geçmiş, ayrılma vakti gelip çatmıştı. Sabahleyin selamlama yapıldı. Cuma namazından sonra otelimizde ihramlara bürünüp saat 14:00’te Mekke’ye doğru yola çıktık. Vardık, dost yurduna/Girdik gül bağına/Tutulduk nisan yağmuruna/Yağmur bir başka görünür.
Zulhuleyfe’de
Kısa sürede Mikat sınırı olan Zulhuleyfe’ye varmıştık. Temettü haccına niyet ettiğimizden öncelikle umreye niyet ettik. Zulhuleyfe Mescidi’nde iki rekât ihram namazı kılarak akabinde telbiye getirerek ihrama girdik. Özgün mimarisiyle Zulhuleyfe Mescidi, yeni görünümüyle misafirlerini ağırlamaya devam ediyordu. Bahçesindeki hurmalar yavaş yavaş sararmaya başlamıştı. İhrama girdikten sonra otobüslerimiz Zulhuleyfe’den Mekke’ye doğru yola çıktık. Bazı kafilelerimizin Medine’den Mekke’ye ve Mekke’den Medine’ye intikalleri hızlı trenle gerçekleştirilmiştir. Mekke’ye doğru yol alırken Arabistan coğrafyası insanı hayrete düşürmeye devam ediyordu. Uzayıp giden vadiler, kilit taşları gibi kilometrelerce dizilmiş kayalar, granitten oluşan ve Kur’ân’ın zaman zaman bahsettiği dağlar, vadilerdeki ağaç kümeleri yolculuğumuzda bizlere eşlik ediyordu. İkindi ve akşam namazlarını yol üzerindeki dinlenme tesislerinde seferi olarak eda ettik.
Su gibi akıp giden yollar/Visalden visale varan yollar/Sevgilinin yurduna götüren yollar/Varınca başka ayrılınca başka görünür.
Mekke’de
Yaklaşık 7-8 saatlik bir yolculuktan sonra Mekke’ye varmıştık. İbrahim’in (a.s), Hacer’in, İsmail’in (a.s), Hz. Muhammed’in (s.a.v) yurdu. Kâbe, Safa ile Merve, Zemzem, Arafat, Müzdelife ve Mina’nın bulunduğu kutlu şehir. Kur’ân’ın indiği mukaddes şehir. Hac için gelenlerin doldurdukları Mekke’ye varmıştık. Temettu haccına niyet ettiğimizden umre yapmak için saat 24:00 te Kabe’ye giderek Hacerülesvedin hizasından niyet edip tavafa başladık. Her zamanki gibi insanlar Kabe’yi tavaf etmeye; Safa Merve arasında yürümeye devam ediyorlardı. Tavaf bittikten sonra Safa tepesine çıkıp sa’yimizi tamamladık. Sa’yin sona ermesiyle Mescid-i Haram’dan çıktık. 02:40’ta garajda hazır bekleyen servis otobüslerine binerek otelimize döndük. Saçlar kesildikten sonra ihramdan çıktık. Mekke’de kaldığımız zaman diliminde ikinci ve üçüncü umreler için Ten’ime, dördüncü umre için Ci’rane’ye, beşinci umre için Hudeybiye’ye gidilerek ihrama girildi.
Mekke’de Ziyaret Yerleri
Mekke günlerinde ziyaret programı çerçevesinde otobüslerle sırasıyla Sevr Dağı, Arafat, Müzdelife, Mina ve Hira Dağı ziyaret edildi. Mescid-i Haram’a yürüme mesafesinde olan Hz. Peygamber’in evi, Cin Mescidi, Mualla Mezarlığı ve Şecere Mescidi ve Zûtüvâ kuyusu ziyaret edilen diğer yerlerdi. Kuyunun bulunduğu bölgede inşaat faaliyeti başladığından etrafı kapatılmış, üzerindeki Osmanlı yapımı bina ise korumaya alınmıştı. İçerisinde pek çok tarihi eser barındıran Mekke Müzesi ayrıca ziyaret edildi. Müzede Osmanlı dönemine ait kitabeler, minare âlemleri ve daha pek çok eser bulunmaktadır.
Büyük Buluşma: Hac Arafat’tır
Hacıların Arafat’a çıkış zamanları gelmişti. Arafat’ta bütün hazırlıklar tamamlanmıştı. Her kafilenin kalacakları çadırlar belirlenmişti. Arafat, hacılarla dolup taşacaktı. Zira hac, Arafat’tı. Hacı adayları, 25. 02. 2026 tarihinde pazartesi günü otelde ihrama girdi. Akabinde otobüslerle Arafat’a intikal gerçekleşti. Gece, Arafat’ta geçirildi. Sabah namazı cemaatle eda edildi. Arife günü vakfe yapıldı. Yapılan duaya eşlik edildi. Öğle vaktinde öğle ve ikindi namazları birlikte kılındı. Güneşin batışıyla birlikte kafilelerin Arafat’tan ayrılışları başladı. Kafilemiz, 26.02.2026 saat 21: 30’da Arafat’tan ayrılırken otobüslerle Müzdelife’deki çadırlara gelindi. Burada akşam ve yatsı namazları yatsı vaktinde birleştirilerek eda edildi. Vakfe duasından sonra Mina’ya doğru hacılarla birlikte yola düştük. Adeta insan seli akıp gidiyordu. Dört veya beş tünelden geçerek nihayetinde taşların atıldığı alana –cemerat- saat 24: 00 sularında vardık. Kadın erkek yaşlı genç birkaç kilometrelik yoldan sonra hacılar bir hayli yorgun düşmüştü. Bayram gecesi ilk günün yedi taşını akabe cemresine attık. Daha sonra bizleri bekleyen otobüslerle otelimize geldik. Tıraş olup ihramdan çıktık. Otele vardığımızda saat 03: 30 olmuştu. Yarım saatlik bir yürüyüşten sonra Kabe’ye gittik ve haccın rükünlerinden biri olan ziyaret tavafımızı yapıp peşinden sa’yimizi tamamladık. Bu arada sa’y devam ederken sabah namazı kılındı. Daha sonra da vakti gelince bayram namazı eda edildi. Bayramın 2. ve 3. günlerinde tekrar Mina’ya otobüsler gidildi. Küçük, orta ve büyük cemrelere her gün yedişerden toplamda 21 tane taş atıldı. Böylece haccın bütün şartları yerine getirilmiş oldu. Allah’ın lütfu, ikramı, inayeti ve kolaylaştırması ile hac ibadetimizi tamamlamış olduk. Elhamdülillah. Arafat’ta Nemire, Müzdelife’de Meşar-i Haram ve Mina’da Hayf mescitlerinin olduğunu belirtmekte yarar vardır.
Taif’e Yolculuk
Mekke’ye 130 km mesafede bulunan Taif’e otobüslerle yolculuk yaptık. Mekke’de sıcaklık 45 dereceye yakınken Taif’te 30 dereceyi biraz geçiyordu. Evvela İbn Abbas Mescidi ziyaret edildi. Şehre indiğimizde bir iki damla atıştıran yağmur, ikindi namazını eda ettikten sonra hızını arttırdı. İbn Abbas Mescidi’nden sonra gül fabrikasına yolumuz düştü. Mart ayında toplanan güllerin serüvenini burada dinledik. Addas Mescidi kapalı olduğundan ziyaret etme fırsatı bulamadık. Yolumuz üzerindeki el-Kû’ ve Hz. Ali Mescidi’nin yanından geçtik. Taif’ten Mekke’ye dönerken mikat sınırlarından biri olan Karnülmenazil’e uğradık. Buradaki mescitte akşam namazını eda ettik. Daha sonra otobüsümüz, diğer bir mikat yeri olan Ci’rane’den geçti. Oradan Mina’dan geçerek otelimize geldik.
Veda Günü
Mekke günlerimiz hızla akıp gitmiş veda günü yaklaşmıştı. Hayatımızdaki en tatlı yolculuklarımızdan biri olan hac yolculuğumuzu Allah’ın lütfu ile tamamlamıştık. Mekke’ye ulaştığımızda ilk görev Kabe’yi tavaf etmek olmuştu. Ayrılırken son görevimiz, siyahlara bürünmüş dünyanın en tatlı gölgesine sahip Kâbe-i Muazzama’yı tavaf oldu. Türkiye’ye dönüşümüz Cidde havaalanından olacaktı. Saat 11: 30’da otelimizden uğurlandık. Cidde havaalanına geldiğimizde yenilenmiş bir havaalanı ile karşılaştık. İşlemler tamamlandı ve uçağa biniş gerçekleşti. 20: 05 te uçağımız İstanbul’a doğru kalkışa geçti. Saat 23: 20’de uçağımız İstanbul’a vardı. Emeği geçen herkese sonsuz şükranlarımızı arz ederiz.
Dillerde dualar gözlerde yaşlar/Sonsuza kanat çırpan duygular/Peşi sıra canlanan hatıralar/Bu diyarda bir başka görünür.
1447/2026 Yılı Haccına Dair Bazı Notlar:
Bayram’a kadar Mescid-i Haram’a girişte farklı kontrol noktalarında “nusuk” kartı uygulaması vardı. Söz konusu kart, ilgili kurumların hacıya verdiği ve hacı olduğunu gösteren kart idi. 2026 yılında 1,707.301 kişi hacca gelmiştir.
Mekke’nin pek çok semtinde eski yapılar kaldırılmış ve kentsel dönüşüm başlatılmıştır.
Ülkemizden giden bazı kafilelerin intikalleri hızlı trenle sağlanmıştır.
Arafat’taki hizmetlerde geçen yıllara nazaran çıta biraz daha yükseltilmiştir.
Mescid-i Nebevi’nin batı tarafında genişletmeler yapılmış, namaz kılanlar için geniş bir alan açılmıştır.
Mescid-i Nebevi’de en çok dikkatimizi çeken husus ise, daha önce önü raflarla kapatılan ana minarenin kapısının görünür hale gelmiş olmasıdır. Kapının önündeki raflar kaldırılmış ayrıca kapının üst kısmında yer alan ve sonradan yerleştirildikleri belli olan çiniler de sökülmüştür. Gerek rafların ve gerekse sonradan yapılan çinilerin kaldırılmasıyla başta Osmanlı padişahlarına ait tuğralar ve orijinal yapı ortaya çıkmıştır. Bütün bunlara rağmen eski resimlerde olan bazı çinilerin yerlerinde olmadıkları, Hz. Peygamber’in isimlerinin bulunduğu yerde gerek yazı stilinde gerekse olmaları gereken yerde değişiklikler yapıldığı ayrıca kapının çevresine kabartmalar yerleştirildiği gözlemlenmiştir.
