İlk gençlik dönemimde anket yapma modası vardı çevremde. Belki de o modayı ben başlatmıştım. Anket bende, boş zamanlara ait bir meşgale olmaktan çıkmış, bir tür sosyal deney vaziyeti almıştı. Kimseyi bulamazsam en azından ninemi, çekmecesini düzenlerken sıkıştırır, elimde defter kalem, malum sorularla darlardım. En sevdiğin mevsim ne? En sevdiğin yemek ne? En sevdiğin çiçek ne? En sevdiğin atasözü?
Bilmem, hepsini severim gibi bir cevabı kabul etmez, niçin diye ısrarla sorar, detaylı açıklama isterdim. Bazen bir cevabı çerçeve içine alır, o insanla o cevap arasında bağ kurmaya çalışırdım. Mesela anneannemin epeydir özenli bir yemek yemediğini vurgulamak için “Şöyle en iyisinden bir bostan patlıcanı ile karnıyarık!” cevabı. “Yanında tereyağlı şehriyeli pilav!” Allahım. Ses ve yemek adı arasındaki kıvılcımlanmayı tarif edemem. Pilav!.. Çok güzel söylerdi bunu. Herkesin “patlıcan” demesi de bir değildir. Esasen sinestezik olduğum için bazı kelimelerin lezzetini almak pek keyiflidir.
Hangi mevsim, sorusuna genellikle kupkuru cevaplar gelirdi: Yaz. Üşüyorum ya. Sıcak iyidir. / Kış. Sobanı kurar ısınırsın. Sıcaktan nasıl kaçacaksın? Tatsız ve sıradan cevaplar. Eşyayı en berrak haliyle görmek için baharın aydınlığını mı tercih etsem yoksa güzün yapraklı rüzgârlarını mı, dese nefis bir cevap olurdu mesela. Ben buna numaradan bilemem, diye omuz silksem ve muhatabım “Siz hiç parkta oturup kuş cıvıltılı simit yemediniz mi baharda? Hatırasına dalga sesi dolmuş bir temmuzunuz yok mu?” deseydi. Karşıma böyle biri çıkmadı.
Bana sorsalar şöyle demek isterdim: Tek bir şeyi seçmeyi reddediyorum. Karın kokusunu anlatsaydım kitabın adı kış ansiklopedisi olurdu. Portakal kabuğu ve soba üstüne de çok şey söylenmeli. Fakat bir yandan uzun, sıcak otların buğulanmasını özlerdim. Ilık yaz gecelerinde yakamoz, dolunay ve dondurmayı birlikte düşünsene. Ah bir de yağmur sonrası toprak kokusu var ki yaz veya güz fark etmez. Sahi o neyin kokusu acaba?
Bunları demedim. Basit bir anket sorusuna alengirli cevaplar vermek… Beş duyunun birbiriyle dansı, insanları tanıma merakı… Fakat insanlar aynı pencereden dışarı bakan kardeşler gibiydiler. Bense tamamen farklı olanı arıyordum ve bu, anketle olacak gibi değildi. Günlüklerim doldu taştı.
Farklı olma adına lafları eğip bükenleri, ham hayallerle şiirsellik taslayanları tanırdım. Çünkü onların kelimeleri birbiriyle uyumsuz baharatlar, ucuz gibi kokardı. Renkler süner, akardı. “Her” sözcüğünden de böyle nefret etmiştim. Sebebini söylemiyorum ki siz de tiksinmeyesiniz.
Gençlik cesur olduğumuz zamanlardır. İcat çıkartıp dururuz. İddialı ve bilgiliyizdir. Zamanla farkındalık artar ve bilgi falan kalmaz. Büyüdükçe küçüldüm ben de. Türlü işler için koşturmaya başladım. Merakımı tükettim. Süslü püslü lafları, süslü insanlar gibi itici bulmaya başladım. Zaman bulandı. Genelde başımı sallıyorum insanlara.
